Cześć! Tu Piks. Powiedz na głos: zig-zag. A teraz spróbuj powiedzieć: zag-zig. 🤔 Prawda, że drugie brzmi dziwnie i jakby się psuło w ustach? To nie przypadek — w angielskim działa tu ukryta reguła, której prawie nikt nie zna, a mimo to wszyscy jej przestrzegają.

Ukryta kolejka samogłosek: I, A, O

W angielskim jest mnóstwo par słówek, w których to samo słowo powtarza się dwa razy, ale za każdym razem z inną samogłoską. Zig-zag. Tick-tock (tak tyka zegar). Ping-pong. Flip-flop (japonki). Chit-chat (pogaduszki). Zauważ coś? Za każdym razem najpierw jest I, a dopiero potem A albo O.

Językoznawcy (naukowcy badający języki) nazywają to reduplikacją ablautową. Brzmi strasznie, ale znaczy po prostu: powtórzenie słowa ze zmianą samogłoski. Kolejność jest prawie zawsze taka sama — najpierw I, potem A, a jeśli części są trzy, na końcu O. Dlatego dzwonek robi ding-dong, a nie dong-ding.

Najciekawsze jest to, że nikt tej zasady nie wymyślił i nikt jej nie uczy w szkole. Dzieci w Anglii po prostu ją wyłapują ze słuchu, tak jak Ty wyłapałeś, że mówimy „mały piesek”, a nie „piesek mały”. Ucho samo wie, choć głowa nie umie wytłumaczyć dlaczego. 👂

Czy wiesz, że są nawet pary trójkowe?

W angielskim istnieją słówka złożone aż z trzech części — i wtedy kolejność I-A-O widać najlepiej. Angielskie dzieci grają w tic-tac-toe (to ich nazwa gry w kółko i krzyżyk). Najpierw I, potem A, na końcu O — dokładnie tak jak w regule.

Ta reguła działa też wtedy, gdy słówko jest zupełnie zmyślone. Bałagan to po angielsku mish-mash, a huśtawka to see-saw — nikt nie powie mash-mish ani saw-see, choć te słowa nic konkretnego nie znaczą. Ucho po prostu wie, w którą stronę mają iść samogłoski. 🎯

Zadanie od Piksa

Weź kartkę i przez pięć minut wypisz wszystkie znane Ci pary tego typu — mogą być angielskie (tick-tock, ping-pong, flip-flop) i polskie (tik-tak, pif-paf, cyk-cyk). Potem zrób eksperyment na rodzinie: powiedz komuś na głos „ping-pong”, a zaraz potem „pong-ping” i zapytaj, które brzmi lepiej. Prawie na pewno usłyszysz, że pierwsze — nawet od kogoś, kto w życiu nie słyszał o reduplikacji. ✏️