Cześć! Tu Piks. Czy wiesz, że nazwa naszych zachodnich sąsiadów oznacza mniej więcej „ci, którzy nie potrafią mówić”? 🤔 A wcale nie chodziło o to, że Niemcy byli cisi.

Kto tu nie umie mówić?

Ponad tysiąc lat temu Słowianie mieszkali obok plemion mówiących językami germańskimi. Języki słowiańskie były wtedy jeszcze bardzo do siebie podobne, więc Słowianie rozumieli się nawzajem bez trudu. Ale mowa sąsiadów z zachodu brzmiała dla nich jak zupełny bełkot.

Powstało więc określenie „niemiec”, czyli ktoś niemy (taki, który nie mówi). Nie znaczyło to, że tamten człowiek nie ma głosu. Znaczyło: „nie mówi po naszemu, więc równie dobrze mógłby milczeć”.

To słowo przetrwało w wielu językach słowiańskich. Czesi mówią „Německo”, Chorwaci „Njemačka”, a Ukraińcy „Німеччина”. 🌍 Rosjanie nazywają kraj „Germania”, ale na jego mieszkańców wciąż mówią „niemcy”. Sami Niemcy nazywają swój kraj „Deutschland” i to słowo z niemotą nie ma nic wspólnego.

Czy wiesz, że Słowianie mieli też słowo na „swojego”?

Przeciwieństwem „niemca” był „Słowianin” — i wielu językoznawców (naukowców badających języki) uważa, że ta nazwa pochodzi od słowa „słowo”. Czyli: my mamy słowa, a tamci ich nie mają.

Uwaga: to jest sprawa sporna. Część badaczy twierdzi, że „Słowianie” pochodzi raczej od nazwy rzeki albo od słowa oznaczającego mokry teren. Naukowcy do dziś się o to spierają i nikt nie ma stuprocentowej pewności.

Zadanie od Piksa

Poproś kogoś dorosłego, żeby włączył Ci w internecie nagranie mowy w języku, którego zupełnie nie znasz — np. po fińsku, węgiersku albo japońsku. Posłuchaj minuty i spróbuj wyłapać choć jedno słowo. 🎧 Potem posłuchaj czegoś po czesku albo słowacku. Zobaczysz, że nagle rozumiesz pojedyncze wyrazy — i poczujesz dokładnie to, co czuli dawni Słowianie.