Cześć! Tu Piks, Twój przewodnik po cyfrowym wszechświecie wiedzy! Zastanawiałeś się kiedyś, jak brzmiało pierwsze zdanie, które ktoś kiedykolwiek zapisał w języku polskim? Gwarantuję, że nie było to pozdrowienie ani pytanie o to, co jest na obiad! 😲

Tajemnica starej księgi i mielenia mąki

Wyobraź sobie czasy ponad 750 lat temu. To było tak dawno, że musielibyśmy połączyć ze sobą życia aż dziesięciu starszych dziadków, by sięgnąć tego momentu w przeszłości! Właśnie wtedy pewien mnich (czyli człowiek mieszkający i pracujący w klasztorze) zapisywał ważne historie w wielkiej księdze.

Wtedy książki pisano po łacinie, ale ten mnich zrobił wyjątek. Zanotował słowa rycerza, który widział, jak jego żona ciężko pracuje przy żarnach (to takie dwa ciężkie kamienie ułożone na sobie, które służyły do rozgniatania ziaren zboża na mąkę).

Zapisane słowa brzmiały: „Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai”. Co to znaczy? W dzisiejszym języku polskim powiedzielibyśmy po prostu: „Daj, niech ja pomielę, a ty odpocznij”. Pierwsze polskie zdanie w historii było więc bardzo miłą propozycją pomocy zmęczonej żonie! ❤️

Najbardziej zaskakujące jest to, kto to powiedział!

Chociaż to najstarsze zapisane zdanie po polsku, to na papier przelał je Niemiec, a wypowiedział je… Czech! Rycerz Bogwał pochodził z Czech, ale jego żona była Polką. Chciał być dla niej miły i odciążyć ją w trudnej pracy, dlatego przemówił w jej języku.

Słynna Księga henrykowska, w której zapisano te słowa, przetrwała do dziś. Waży około 3 kilogramów, czyli mniej więcej tyle, co dorosły, puszysty kot. Jej kartki nie są zrobione ze zwykłego papieru, ale z odpowiednio przygotowanej skóry zwierząt!

Wyzwanie od Piksa

Spróbuj zostać średniowiecznym pisarzem! Weź czystą kartkę papieru i napisz na niej jedno bardzo miłe zdanie, na przykład oferujące komuś pomoc przy domowych obowiązkach. Wręcz tę kartkę rodzicowi lub rodzeństwu i zobacz, jak szeroko się uśmiechną na widok Twojej wiadomości, która kto wie, może za 750 lat też przejdzie do historii! 📜