Cześć! Tu Piks. Cebula nie ma zębów ani kolców, a jednak potrafi rozpłakać dorosłego człowieka w kilka chwil 😢 Jak to możliwe, że zwykłe warzywo wygrywa z nami w kuchni?
Chemiczna pułapka ukryta w cebuli
Cebula jest zbudowana z malutkich komórek, których nie zobaczysz gołym okiem. W środku komórek są dwie rzeczy, które normalnie trzymają się od siebie z daleka. Jedna to substancje z siarką. Druga to enzymy (specjalne białka, które przyspieszają zmiany chemiczne).
Gdy nóż przecina cebulę, ścianki komórek pękają. Wtedy te dwie rzeczy mieszają się i zaczyna się reakcja jak w małym laboratorium 🧪 Powstaje z niej lotna substancja, czyli taka, która łatwo unosi się w powietrzu. Naukowcy nazywają ją czynnikiem łzawiącym.
Ta substancja dolatuje do Twoich oczu i drażni ich powierzchnię. Oko od razu się broni: włącza produkcję łez, żeby wypłukać intruza. Dlatego płaczesz, choć wcale nie jest Ci smutno.
Czy wiesz, że czosnek nie umie tego zrobić?
Czosnek to bliski kuzyn cebuli i też ma w sobie związki z siarką. Ale brakuje mu jednego enzymu, który w cebuli robi ostatni krok i tworzy substancję wyciskającą łzy. Ten enzym odkryli japońscy naukowcy w 2002 roku. Dlatego czosnek pachnie mocno, ale do łez nas nie doprowadza 🧄
Najciekawsze jest to, że cała ta „broń” to obrona cebuli. Zwierzę, które próbuje ją ugryźć, dostaje w nos i oczy szczypiącą niespodziankę. My po prostu wpadamy w tę samą pułapkę przy krojeniu.
Zadanie od Piksa
Weź z kuchni całą cebulę w łupince i powąchaj ją z bliska. Sprawdź, czy pachnie tak mocno jak pokrojona – zobaczysz, że prawie wcale, bo jej komórki są jeszcze całe 🔍 Potem poszukaj w kuchni innych krewnych cebuli, na przykład czosnku, pora albo szczypiorku, i zapisz, ilu członków tej rodziny udało Ci się znaleźć.






Dodaj komentarz